Na Zamku Świny – jednej z najstarszych warowni Dolnego Śląska, o udokumentowanej historii sięgającej 1108 roku – powstały „Opowieści Duchów XR”, czyli immersyjna wystawa, w której zwiedzający zakłada gogle i, prowadzony przez pięć duchów, przechodzi przez dziewięć wieków historii zamku i rodu Świnków. Część opowieści rozgrywa się w realnych komnatach, a część – w pełnym zanurzeniu w scenach z przeszłości. Premiera atrakcji odbędzie się 25 września.
Historia, którą można zobaczyć w goglach
„Opowieści Duchów XR” to prowadzona wędrówka przez komnaty Zamku Świny, łącząca dwa tryby. W realnych wnętrzach, w trybie MR (mixed reality), przed zwiedzającym pojawia się kolejny duch rodu i oddaje głos murom – w trakcie opowieści wyświetlają się mapy, daty i obrazy dawnych wieków. Gdy duch zaprasza „za próg”, gość kładzie dłoń na świetlistej kuli i przenosi się w pełne zanurzenie (tryb VR): do lasu, w którym rycerz Biwoj ratuje księżną, na plac budowy zamkowej wieży, w środek nocnej walki na zamku, na ucztę i do zamkowej biblioteki.
Połączenie obu trybów – komnat, w których gość naprawdę przebywa, i scen, do których wkracza – składa się na doświadczenie XR (extended reality). To pierwsza tego typu atrakcja w Polsce: łączy rzeczywistość rozszerzoną (AR, augmented reality) z rzeczywistością wirtualną (VR, virtual reality), tworząc doświadczenie rzeczywistości mieszanej (MR, mixed reality). Dzięki zastosowanym urządzeniom zwiedzający może z bliska docenić realizm scen, a duchy pełnią rolę przewodników, którzy pokazują to, czego nie widać w samych murach – bez potrzeby posiadania wcześniejszej wiedzy historycznej.
Pięć duchów, dziewięć wieków
Oś narracji tworzy pięć postaci nierozerwalnie związanych z dziejami zamku i rodu Świnków (po niemiecku: Schweinichen). Król Bolesław Śmiały otwiera opowieść legendą założycielską: rycerz Biwoj ocalił czeską księżną przed dzikiem i w dowód wdzięczności otrzymał herb „Świnia Głowa” oraz ziemię pod pierwszy gród (pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z początku XII wieku, z czasów Bolesława Krzywoustego). Henryk Krzyżowiec wraca z wyprawy na Rodos i wznosi kamienną wieżę, która do dziś dominuje w krajobrazie. Gunczel Świnka broni rodowych ziem przed rycerzem-rozbójnikiem Haynem von Czirn i otacza wieżę murem obronnym, zmieniając ją w prawdziwą warownię.
Burgmann Schweinichen – słynący z gościnności i, według przekazu, żyjący 110 lat – częstuje gości opowieścią o legendarnej rodowej piwnicy na wino. Ostatni wielki przedstawiciel rodu, Jan Zygmunt, buduje w pałacu bibliotekę i gości w Świnach jednego z najważniejszych myślicieli epoki – filozofa Jakuba Böhme. Pięć duchów, dziewięć wieków, jedna ciągła opowieść – od drewnianego grodu przez kamienną wieżę i mur obronny aż po wspaniały pałac, bibliotekę i spotkanie z filozofią.
Zamek, który wraca do życia
Atrakcja jest częścią szerokiego planu odbudowy, realizowanego przez obecnych właścicieli zamku od 2016 roku. Gość nie ogląda martwej ruiny, lecz stoi w murach w trakcie odnowy i widzi, czym miejsce było i czym znów się staje.
„Opowieści Duchów XR” adresowane są do rodzin, pasjonatów historii, młodszych dorosłych, grup szkolnych oraz turystów zagranicznych. Dla każdej z tych grup ta sama, udokumentowana historia zamku staje się innym rodzajem przeżycia: rodzinną przygodą z legendą o herbie, żywą lekcją dziejów Śląska albo klimatyczną opowieścią o tajemnicy tego miejsca. Wątek europejski – ród von Schweinichen i postać Jakuba Böhme – czyni atrakcję interesującą także dla gości z Niemiec i Czech.
„Nie chcieliśmy pokazywać zamku jako martwej ruiny. Świny wracają do życia, a Opowieści Duchów XR pozwalają gościom stanąć w tych samych murach, w których rozgrywała się ta historia, i usłyszeć ją od tych, którzy ją tworzyli. To prawdziwa, żywa lekcja historii, w której dzieje zamku zostały wplecione w historię Śląska i Polski. Jej forma zaciekawi nie tylko młodzież szkolną, lecz także miłośników dawnych dziejów”.
– Jacek Drogosz, współwłaściciel Zamku Świny
